Asidosis
Mae asidosis mewn gwartheg cig eidion yn broblem dreulio sy’n cael ei achosi gan ormod o asid yn cronni yn y rwmen (y siambr gyntaf yn stumog y fuwch). Mae hyn yn digwydd pan fydd gwartheg yn bwyta gormod o fwyd sy’n eplesu’n gyflym. Mae’n gyffredin mewn systemau pesgi dwys.
Mathau o asidosis:
Symptomau
Asidosis Acíwt:
- Colli archwaeth.
- Syrthni neu wendid.
- Dolur rhydd.
- Poen yn y stumog.
- Anhawster sefyll neu farwolaeth sydyn.
Asidosis Is-acíwt (SARA)
- Cymryd porthiant yn wael.
- Tail rhydd gyda bwyd heb ei dreulio.
- Ennill pwysau’n araf.
- Cyflwr côt gwael.
- Mwy o risg o broblemau iechyd eraill fel problemau traed neu grawniadau yn yr afu.
Achosion
Deietau llawn dwysfwydydd: Gormod o ddwysfwydydd
Newidiadau cyflym i’r deiet: Newid yn rhy gyflym o ddeiet llawn ffeibr (fel glaswellt) i ddeiet llawn dwysfwydydd.
Ffeibr isel: Dim digon o frasfwyd yn y deiet i gadw’r rwmen yn iach.
Triniaethau
- Cynyddu ffeibr yn y deiet.
- Cyflwyno bwyd sy’n llawn dwysfwyd yn raddol.
- Defnyddio byffer fel sodiwm bicarbonad i gadw pH y rwmen yn sefydlog.
Atal
Deiet cytbwys: Sicrhau cymysgedd o frasfwyd (glaswellt neu wair) a dwysfwydydd.
Newidiadau Graddol: Newid yn araf o ddeietau llawn ffeibr i ddeietau llawn dwysfwydydd dros ychydig wythnosau.
Bwyd bras: Osgoi bwydo bwyd mân sy’n eplesu’n rhy gyflym.
Ychwanegu byffrau: Defnyddio ychwanegion i atal asid rhag casglu